Gaston Lévy

Gaston Lévy, geboren in 1887 in de Elzas, studeerde in 1930 af in kindergeneeskunde aan de Faculteit Geneeskunde van Parijs. Hij combineerde zijn medische praktijk met humanitaire inzet en verzetsactiviteiten en was al vóór de oorlog actief in Joodse organisaties voor onderlinge hulp en noodhulp.

In 1939 diende hij als medisch luitenant bij een eenheid voor zware ambulancevervoer in het gevechtsgebied. Na zijn demobilisatie op 22 juni 1940 in Pau verhuisde hij met zijn gezin naar Béziers in de vrije zone, waar hij als kinderarts werkte en in 1941 voorzitter werd van de nieuwe joodse gemeenschap. Na de invoering van het joodse statuut in 1941 stopte hij met zijn praktijk.

Gaston Lévy vestigde zich in februari 1942 in Limoges, een belangrijk centrum voor vluchtelingen en ontheemden in de onbezette zone. Als medisch inspecteur voor kindertehuizen van de OSE (een joodse hulporganisatie) en als arts in het kindertehuis van Limoges en het Poulouzat-huis verleende hij rechtstreekse zorg aan kinderen. Hij zorgde voor contacten tussen verschillende hulpnetwerken die voedsel, medische zorg en onderdak boden. Tijdens de eerste razzia’s van augustus 1942 werden kinderen uit het kindertehuis gearresteerd onder het voorwendsel van gezinshereniging. Zich bewust van de dreiging van deportatie, besloot Gaston Lévy de kinderen onder valse identiteiten te verbergen bij pleeggezinnen in het departement Indre.

Tegelijkertijd droeg hij bij aan de distributie van hulpgoederen, de organisatie van hulp voor interneringskampen en de bredere coördinatie van de steun aan de joodse bevolking onder het bewind van Vichy en de Duitse bezettingsmacht.

Omdat hij gezocht werd door de Gestapo, stak hij eind mei 1944 in het geheim de grens over naar Zwitserland. Als vluchteling-arts kreeg hij van de Zwitserse autoriteiten de opdracht om medisch toezicht te houden op opvangtehuizen in Lausanne en Franstalig Zwitserland.

In oktober 1944 keerde hij terug naar Parijs en hervatte hij zijn pediatrische spreekuren. Na de oorlog zette Gaston Lévy zijn inzet voor humanitair en sociaal werk voort. Hij bleef actief in joodse gemeenschapsorganisaties en nam deel aan de wederopbouw van hulpnetwerken voor overlevenden en ontheemden in de naoorlogse periode.

Gaston Lévy stierf in 1990 in Jeruzalem.