De mobilisatieperiode bood dan wel weer kansen het opleidingsniveau naar een hoger plan te brengen, maar die acht maanden in 1939/1940 werden vooral besteed aan de stellingbouw en nauwelijks aan oefeningen en de fysieke en mentale voorbereiding op een mogelijke oorlog. Bovendien lukte het de krijgsmacht niet om tijdens die schaarse en karige oefeningen op enigszins realistische wijze het moderne wapengeweld na te bootsen.
Gebrekkig toegerust
Een ander probleem was dat de neutraliteit in de vooroorlogse periode de legerleiding dwong zich nooit in het openbaar over het Duitse gevaar uit te spreken wat voor heel wat soldaten voldoende reden was dat gevaar te ontkennen. Groot was dan ook bij velen de verbijstering toen op 10 mei 1940 het Duitse leger de Nederlandse grens overtrok en de Nederlandse soldaten moesten vechten in een oorlog waarop ons leger zo gebrekkig was toegerust. Toch zullen de soldaten op de Greb de Duitse vijandelijke troepen meer tegenstand bieden dan hun inlichtingendiensten voor mogelijk hielden.
Der Teufelsberg
Eén dag hadden zij uitgetrokken om vanaf de Duitse grens over de Grebbeberg heen Rhenen te bereiken. Vier dagen duurde het uiteindelijk. Die forse overschrijding van de ingecalculeerde tijd was een opmerkelijke prestatie van het Nederlands veldleger. De Duisters spraken met ontzag over de Berg. Der Teufelsberg, de Duivelsberg, is de geuzennaam na de Slag door de Duitse bezetter aan de berg toegekend. Die naam was een verholen eerbetoon aan de Nederlandse soldaten die zich op de Grebbeberg verweerden tegen een oppermachtige vijand.
Gevechten bij de stoplijn
Hier tussen de Heimersteinselaan en de N225, de provinciale weg, lagen twee secties, zo’n 70, 80 soldaten (van 2-III-8 R.I.), die op 13 mei onder commando stonden van luitenant Van den Boom. Hij schreef op indringende wijze over de gevechten bij de stoplijn, gevechten waarop onze soldaten zo matig waren voorbereid. Een citaat: ‘Ook uit de 1e sectie middels sergeant Landman en sergeant Spijker krijg ik hulpkreten. Ik stuur ze terug. Dan komt vaandrig v.d. Stam (van de 2e sectie) met de boodschap, dat sergeant Muetstege gesneuveld is..... doch even later verschijnt deze zelf. Van zijn helm af tot zijn schoenen een bloedmassa, op zijn schouders ligt een gebit. In het mitrailleurnest van zijn groep is een 3.7 cm. granaat geschoten die het hoofd van den schutter meenam. Muetstege verkleedt zich. De helper heeft intussen de mitrailleur genomen en zal enige meters verder vanaf de borstwering vuren. Nog voor dat hij echter vuurt, wordt zijn kaak verbrijzeld. Hij weet nog te voet naar de groepsverbandplaats te komen’.
Terugtrekken de enige optie
Steeds hopelozer wordt de strijd in dit deel van de stoplijn. De munitieaanvoer stagneert, artillerieondersteuning kan vanwege de verbroken verbindingen niet worden aangevraagd en ook de eigen mortieren, zo’n vijftig meter achter beide secties, zijn om verschillende redenen stilgevallen. Doorgaan met de strijd is zinloos, terugtrekken de enige optie. Luitenant Van den Boom weet op de terugtocht niet aan de Duitse vijand te ontsnappen. Hij wordt krijgsgevangen gemaakt en afgevoerd naar Duitsland.
info@grebbeberg.nl