#Verhaal

We waren absoluut kansloos!

U kijkt naar de vindplaats van het Fokker CV vliegtuig van Sergeant-Vlieger Tonnie van Liempd en Luitenant-Waarnemer Theo Vrins. Hun vliegtuig werd op 12 mei 1940 boven de uiterwaarden van Wageningen neergehaald en maakte hier een noodlanding.

Tonnie van Liempd (Antonius Johannes Maria) wordt in 1906 geboren in Schijndel, Brabant. Van jongs af aan is hij geïnteresseerd in vliegtuigen en hij meldt zich in 1930 bij de Militaire Reserve voor een opleiding tot vlieger. In maart 1932 wordt hij benoemd tot Sergeant-Vlieger. In 1937 trouwt Tonnie met zijn jeugdliefde Joke en ze krijgen in 1939 een dochtertje Marianne.

Als begin mei 1940 Nederland is binnengevallen, is Tonnie gestationeerd op vliegveld Ruigenhoek in Noordwijkerhout. Op 10 mei voert hij diverse verkenningsvluchten uit boven Schiphol en vliegveld Valkenburg en op 11 mei boven Arnhem en Ede.

Op 12 mei meldt Tonnie van Liempd zich – als eerste – vrijwillig voor een gevaarlijke opdracht. Het bombarderen van de Duitse stellingen tussen Rhenen en Wageningen, maar zonder bescherming van jachtvliegtuigen. Met als doel de soldaten van het 8ste Regiment Infanterie te ondersteunen bij het verdedigen van de Grebbeberg. Drie Fokker-CV’s stijgen in de vroege avond op, waaronder Van Liempd met waarnemer Vrins. Onderweg naar de Grebbeberg worden ze beschoten, maar kunnen zonder schade verder. Rond de Grebbelinie zijn ze plotseling omringd door Duitse jachtvliegtuigen.

De Fokker-CV 619 van Tonnie raakt beschadigd en landt in de uiterwaarden van Wageningen achter de Duitse linies. Van Liempd komt met opgestoken armen tevoorschijn, maar hij wordt doodgeschoten door Duitse troepen die het vliegtuig naderen. Luitenant Theo Vrins wordt krijgsgevangen gemaakt. Na de capitulatie is er geen bericht over het lot van Tonnie, tot Joke op 17 mei 1940 een telegram ontvangt: alles hier oké. De blijdschap is groot. Maar later blijkt dit telegram verstuurd te zijn voordat Tonnie op 12 mei 1940 opsteeg voor zijn laatste vlucht. Tonnie van Liempd is 34 jaar geworden.

Een Duitse Tolk stelt op 14 mei zijn portemonnee met foto’s en zegelring veilig, die via een pastoor uit Velp en een notaris in Gilze (die ook Van Liempd heet) in handen komt van weduwe Joke. In een begeleidende brief schrijft de Duitse tolk dat hij de heldhaftigheid van de tegenstander acht en dat zijn vrouw en dochtertje trots mogen zijn. Het lichaam van Tonnie wordt op 17 mei naar Verbandplaats Mariahoeve gebracht (nu rotonde Gamma). Lang is onduidelijk wat er daarna is gebeurd, maar in augustus 1940 blijkt dat hij op de Grebbeberg is begraven als onbekende soldaat, met de vermelding Sergeant-Vlieger. Het Roode Kruis bevestigt daarop officieel zijn identiteit.

Tonnie wordt in eerste instantie in 1941 voorgedragen voor de Militaire Willemsorde. Maar na het einde van de Tweede Wereldoorlog wordt hem postuum de Bronzen Leeuw toegekend voor zijn getoonde moed. Die onderscheiding wordt in 1946 op de Grebbeberg uitgereikt aan zijn weduwe Joke en dochtertje Marianne door Prins Bernhard en Prinses Juliana. Tonnie van Liempd rust op het Militair Ereveld Grebbeberg (Rij 4-45) in Rhenen als enige Sergeant-Vlieger tussen de soldaten van het 8ste Regiment Infanterie Korps, die hij heeft willen beschermen.

Grebbedijk, LF4 Midden - Nederlandroute, Wageningen
Bekijk de website

Photos