#Plaats van belang
Het dorp Möhkö
Möhkö was een door de vijand bezet dorp en een kampeerplaats tijdens de Winteroorlog tussen Finland en de Sovjet-Unie van 1939 tot 1940. Het diende tevens als bevoorradingsroute tijdens de gevechten in de zomer van 1944 in de daaropvolgende Vervolgoorlog. In het dorp staat een gedenkteken.
Het dorp Möhkö ontstond rond een van de grootste ijzerfabrieken van Finland, die in 1838 werd opgericht om ijzer uit limoniet te smelten. Oorlogen eisten een zware tol van Möhkö. Op de noodlottige dag van 7 december 1939 trok een Sovjetdivisie het dorp binnen. De bezetting duurde tot het einde van de vijandelijkheden op 13 maart 1940.
De meeste burgers waren enkele dagen voor het uitbreken van de Winteroorlog op 30 november 1939 uit Möhkö en andere, meest oostelijk gelegen dorpen en nederzettingen van Ilomantsi geëvacueerd. De 155e Divisie van het Rode Leger, bestaande uit 18.000 manschappen, stak de oude grens met Finland over langs drie assen in de sector Ilomantsi. De divisie bestond uit drie regimenten van elk 6.000 manschappen. Aan de noordelijke flank rukte één regiment op naar Kallioniemi via de weg die naar Hattuvaara leidde, terwijl de andere twee oprukten in de richting van Möhkö, met het dorpscentrum van de parochie Ilomantsi als doel.
De verdedigende troepen bestonden uit 900 gevechtsklare manschappen, wat betekende dat de aanvaller een twintigvoudige numerieke overmacht had. Na een week van vertragingsgevechten bereikten de terugtrekkende Finse troepen op 6 december, de Finse Onafhankelijkheidsdag, Möhkö. Ze werden gevolgd door de voorhoede van de vijand. De volgende dag bliezen de verdedigers de brug over de Koitajoki-rivier op en trokken zich terug naar Oinassalmi.
Twee regimenten van het Rode Leger, bestaande uit in totaal 12.000 manschappen en 1.470 paarden, begonnen onmiddellijk met het bouwen van onderkomens voor hun kampement. Sommige daarvan waren degelijke, met hout verstevigde constructies, andere waren slechts krotten met een dak van smalle stroken hout en takken. Er was geen andere manier om onderdak te bieden, omdat de Finse troepen bijna alle gebouwen aan de noordoostelijke oever van de rivier hadden platgebrand voordat de Russische troepen arriveerden. Het front stabiliseerde zich bij Möhkö tot het einde van de Winteroorlog. Schuilplaatsen en andere vestingwerken zijn zelfs vandaag de dag nog zichtbaar.
Naast de Koitajoki-brug in het dorp staat een gedenkteken van rood graniet ter nagedachtenis aan de Finse 21e Brigade. Deze brigade kwam tijdens de Vervolgoorlog in 1944 in actie bij Öykkösenvaara.
Het Möhkö Ironworks Museum heeft drie zalen gewijd aan de militaire geschiedenis. Het museum is geopend van juni tot augustus.
info@visitilomantsi.fi