#Museum
Slechts enkelen keerden terug - Synagoge Museum Coevorden
De verbondenheid van Coevorden met de Joodse gemeenschap dateert van het einde van de 18e eeuw. In 1768 was er voor het eerst sprake van een georganiseerde Joodse gemeente met een tiental gezinnen. In de decennia daarna groeide dat aantal uit tot een paar honderd. De godsdienstoefeningen werden gehouden in een huis aan de Kerkstraat, waar in 1840 een nieuwe synagoge werd neergezet. Het is nu de plek van het Joods monument en het Synagoge Museum Coevorden, waar het verhaal over het Joodse leven in Drenthe en omgeving wordt verteld.
Zo ook het verhaal van de Joodse gemeenschap in Coevorden, dat naast enige religieuze genootschappen ook een ontspanningsvereniging, een toneel- en gezelligheidsvereniging en een zionistische jeugdbeweging kende. En met een diversiteit aan beroepen ook goed geïntegreerd in de lokale samenleving. Kortom, een levendige gemeenschap tot in 1940 de oorlog uitbrak.
Gedurende de Duitse bezetting werden de Coevordense Joden getroffen door dezelfde beperkende maatregelen die ook elders in het land werden genomen. In de nacht van 2 op 3 oktober 1942 haalde de Nederlandse politie op bevel van de Duitse bezetter alle Joodse inwoners van Drenthe hun huis uit en vervoerde hen naar het beruchte doorgangskamp Westerbork. Onder hen is ook het overgrote deel van de joodse gemeenschap in Coevorden.
Van de 142 Joden die in 1942 in Coevorden woonden, overleefden er nog geen twintig de oorlog door te vluchten, onder te duiken en/of door de ellende van de kampen te doorstaan. Zo overleefden Izak Kan en Jo Frank de oorlog door uit het werkkamp bij Linde te ontsnappen. Ook Herman Zilverberg, zoon van de bekende Joodse SDAP-voorman Hartog Zilverberg (raadslid en wethouder), ontvluchtte dit kamp. Hij werd later toch gepakt en naar Auschwitz vervoerd, maar wist als een van de weinigen alle ontberingen te doorstaan. Semmy van Coevorden besloot in Werkkamp Linde te blijven. Hij vond het risico van vergeldingsmaatregelen tegen zijn ouders in Coevorden te groot. Hij kwam in het doorgangskamp Westerbork terecht en ontmoette daar zijn oudere broer Maurits. Samen slaagden ze erin niet op transport gesteld te worden en overleefden zo de oorlog.
Herman trouwde in 1947 met Annie Bollweg, met wie hij tot zijn gevangenneming in 1944 contact had gehouden. Zij vestigden zich aanvankelijk in de textielzaak, die zijn moeder in de Friesestraat in Coevorden was begonnen om daarna voor studie naar Amsterdam te verhuizen. Jo Frank vestigde zich na de oorlog weer in Coevorden en werd er een zeer verdienstelijk middenstander. Semmy en Maurits van Coevorden werden evenals hun vader veehandelaars en Izak Kan vertrok naar Israël.