Gemeentelijke gedenkplaten

In de binnengang van het stadhuis van San Marcello Pistoiese zijn twee gedenkplaten aangebracht. De eerste gedenkplaat werd op 2 juni 1971, ter gelegenheid van de 25e verjaardag van de Italiaanse Republiek, onthuld. Deze was opgedragen aan de strijders en degenen die tijdens de Tweede Wereldoorlog voor de vrijheid zijn gesneuveld. De plaquette draagt de inscriptie die werd gedicteerd door Piero Calamandrei – politicus, jurist, schrijver, een van de oprichters van de Partij van de Actie en een van de architecten van de Republikeinse Grondwet – waarin hij Albert Kesselring, commandant van de Duitse bezettingsmacht in Italië, veroordeelt.

Na zijn terugkeer in Duitsland verklaarde de generaal dat het Italiaanse volk hem dankbaar moest zijn en zelfs een monument aan hem moest wijden. Als reactie op deze bewering schreef Calamandrei een tekst die later werd aangebracht boven wat bekend werd als de‘plaquette van schande’, in het atrium van het stadhuis van Cuneo. De slotzin, „ora e sempre Resistenza“(„nu en altijd Verzet“), is in het collectieve geheugen van Italië blijven hangen en staat symbool voor zowel de partizanenstrijd als de strijd van alle onderdrukten. Deze zin wordt nog steeds aangehaald op 25 april (Bevrijdingsdag) en bij andere herdenkingsgelegenheden.

De tweede gedenkplaat is gewijd aan de plaatselijke soldaten die in nazikampen zijn omgekomen. Het werd op 27 januari 2003, op de Herdenkingsdag, onthuld. Deze herdenkingsdag werd in 2000 door het Italiaanse parlement ingesteld ter herdenking van de uitroeiing en vervolging van het Joodse volk en van Italiaanse militaire en politieke gedeporteerden in nazikampen.

Hieronder vallen ook de ervaringen van de Italiaanse militaire geïnterneerden – soldaten die na de wapenstilstand door de Duitse troepen gevangengenomen en naar werkkampen en concentratiekampen gedeporteerd werden. San Marcello Pistoiese telde tientallen van dergelijke soldaten; 15 van hen hebben het niet overleefd.