Provinciaal concentratiekamp voor Joden

De stad Bagni di Lucca, gelegen in de Media Valle del Serchio, werd door het Ministerie van Binnenlandse Zaken van het fascistische regime aangewezen als interneringsplaats. Al in 1942 werden een aantal Anglo-Maltese evacués uit Libië vastgehouden in hotels in de stad. Tussen oktober 1942 en januari 1943 werden 100 Joegoslavische burgers uit het concentratiekamp Molat (nabij Zadar) vastgehouden, voordat ze naar een andere detentieplaats werden overgebracht.

Na de wapenstilstand op 8 september 1943, toen Italië zich overgaf aan de geallieerden, werd het voormalige Grande Albergo 'Le Terme’ in Bagni Caldi (voormalige zomerresidentie van de groothertog van Toscane, later omgebouwd tot hotel en tot in de jaren ’30 in gebruik) gekozen als concentratiekamp voor Italiaanse en buitenlandse joden. Hier werden in december 1943 tientallen Joden die in de hele provincie waren opgepakt, opgesloten, mede dankzij de hulp van informanten. Het betrof zowel Italiaanse staatsburgers – afkomstig uit Lucca of ontheemden – als buitenlanders die al enkele jaren in vrije internering verbleven. Hun bewaking was toevertrouwd aan het 86e Lucca-legioen van de Republikeinse Nationale Garde. Ze leefden in een ongezonde omgeving, sliepen op strobedden en onder uiterst slechte hygiënische omstandigheden, zo erg zelfs dat sommige gevangenen in het ziekenhuis moesten worden opgenomen.

Een groep partizanen stelde, in samenwerking met het Joodse hulpnetwerk dat was opgezet door Giorgio Nissim, een Jood uit Pisa, en de Oblaten van het Heilig Aangezicht, een reddingsplan op dat nooit in praktijk werd gebracht omdat alle Joden al eerder waren overgebracht. Op 23 januari 1944 werden zij per vrachtwagen naar Florence gebracht en van daaruit naar de San Vittore-gevangenis in Milaan, waar zij op 30 januari aan boord gingen van transport nr. 6 richting Auschwitz. De deportatiereis was zowel bedoeld als een vorm van uitroeiing door het elimineren van de zwaksten, die het niet overleefden, als een ideologisch middel tot ontworteling en vernietiging van de persoonlijkheid. Een jong Joods meisje uit Lucca stierf tijdens de reis en velen werden bij aankomst in de gaskamers vermoord. Slechts vijf mensen van de in totaal 99 overleefden de Shoah.

Het concentratiekamp in Bagni di Lucca werd op 25 januari 1944 gesloten. Het totale aantal uit de provincie Lucca gedeporteerde Joden bedroeg 110. Het voormalige hotel staat nu leeg en is grotendeels ingestort. Op 23 januari 2018 werd er een gedenkplaat aangebracht in het kader van het project ‘Places of Memory’ van het Istituto Storico della Resistenza e dell’Età Contemporanea (Historisch Instituut voor het Verzet en de Hedendaagse Tijd) in de provincie Lucca.