Gedenksteen ter nagedachtenis aan partizaan Pietro Pistis

Pietro Pistis werd op 18 april 1916 in Lanusei geboren als zoon van Bernardo en Filomena Usai. Nadat hij was opgeroepen voor militaire dienst, diende hij tijdens de Tweede Wereldoorlog als sergeant bij het Geniekorps.

Op 8 september 1943, de dag waarop de wapenstilstand tussen het Koninkrijk Italië en de Anglo-Amerikaanse strijdkrachten werd afgekondigd, was hij gestationeerd in Viareggio, waar hij als achtergebleven soldaat in contact kwam met de eerste eenheden van de verzetsbeweging die zich in het gebied aan het vormen waren. Hij werd gearresteerd door de Republikeinse Nationale Garde en gedwongen tot dwangarbeid aan de Gothic Line, de Duitse verdedigingslinie in Italië, in opdracht van de Organisation Todt (de civiele en militaire ingenieursorganisatie van nazi-Duitsland).

Hij wist te ontsnappen en sloot zich aan bij de verzetsgroep ‘Baroni’, die actief was in Lucca en de Serchio-vallei, waar hij werd benoemd tot leider van een Sardijnse partizaneneenheid. De groep voerde sabotageacties uit, verzamelde wapens en verrichtte inlichtingenwerk. In juni 1944 kozen ze een van de laatste tunnels tussen Ponte a Moriano en Borgo a Mozzano uit om de spoorlijn Lucca-Aulla te saboteren, met als doel de Duitse oorlogsoperaties te vertragen: de partizanen wilden de brug bij de uitgang van de tunnel vernietigen. Pistis leidde de groep in het holst van de nacht toen ze zich realiseerden dat er wachtposten stonden. Ze besloten de operatie voort te zetten, maar de Duitse soldaten merkten hen op en openden het vuur. Pistis, die voorop liep, werd op slag gedood, terwijl zijn metgezellen wisten te ontsnappen. Volgens de identificatiekaarten van de partizanen is hij op 25 september 1944 gesneuveld.

Op 18 oktober 1992 werd in Borgo a Mozzano door de gemeenteraad en de verenigingen van strijders en patriotten een gedenksteen ter ere van hem geplaatst op een open plek aan de rand van de Via Ludovica (provinciale weg 20), vlakbij een antitankmuur die door de Duitse troepen in het gebied „Madonnina di Mao“ was gebouwd. De gedenksteen bestaat uit een groot, onregelmatig marmerblok dat dwars is doorgesneden en waarop de inscriptie is gegraveerd. Elk jaar wordt er een herdenking gehouden door de gemeenteraad, de Associazione Nazionale Partigiani d'Italia (ANPI) en lokale verenigingen. In de stad Lanusei is een straat naar hem vernoemd.