Oorlogsmonument Marzabotto

Het gebied rond Monte Sole – in de gemeenten Marzabotto, Grizzana Morandi en Monzuno – vormde het decor van het nazibloedbad met het hoogste aantal burgerslachtoffers in Italië en West-Europa in de periode 1943 tot 1945. Tijdens het zogenaamde ‘bloedbad van Marzabotto’, ook aangeduid als het ‘bloedbad van Monte Sole’, slachtten Duitse eenheden tussen 29 september en 5 oktober 1944, voornamelijk behorend tot de 16e Grenadierdivisie Reichsführer-SS, gesteund door fascistische elementen van de Italiaanse Sociale Republiek, tijdens een anti-partizanenoperatie ter ontginning van het gebied bijna 800 mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen, zonder onderscheid.

Op 25 september 1949 werd Marzabotto door Luigi Einaudi, de toenmalige president van de Italiaanse Republiek, onderscheiden met de Gouden Medaille voor Militaire Dapperheid. In 1961 werd het oorlogsmonument ingewijd tijdens een plechtige ceremonie, bijgewoond door tienduizenden mensen, onder wie de toenmalige minister van Defensie Giulio Andreotti.

Het oorlogsmonument is opgesteld in de crypte van de parochiekerk van Sint-Jozef en Sint-Karel. Het herdenkingsmonument bevat de stoffelijke resten van 778 burgers en partizanen (voornamelijk inwoners van Marzabotto, Monzuno en Grizzana Morandi) die omkwamen bij het bloedbad van Monte Sole, en de stoffelijke resten van 404 soldaten die sneuvelden in de Eerste en Tweede Wereldoorlog. De stoffelijke resten zijn ondergebracht in nissen langs de zijmuren van de crypte, in individuele graven of in collectieve urnen. Sommige zijn nooit geïdentificeerd. Vier gedenkplaten herdenken de Gouden Medailles die werden toegekend aan Don Giovanni Fornasini, Francesco Calzolari, Mario Musolesi en Gastone Rossi. Het monument bevat werken van kunstenares Stella Angelini, die in het schilderij rond het altaar, in het drieluik van bladgoud en in acht bronzen composities situaties en gevoelens heeft weergegeven die verband houden met de oorlog, het bloedbad en de partizanenstrijd.

Het Oorlogsmonument is eigendom van het Ministerie van Defensie en wordt beheerd door het Algemeen Commissariaat voor de Eerbewijzen aan Oorlogsslachtoffers. Voor het dagelijks beheer steunt dit beheer op een speciale jaarlijkse overeenkomst met de gemeente Marzabotto.

Buiten het oorlogsmonument zijn verschillende gedenkplaten aangebracht ter nagedachtenis aan de diverse internationale martelaren van de stad met wie Marzabotto contact had.